Help! My kind is te slim...

slim kind

Die geheim lê daarin om ʼn veilige omgewing te skep waarin ʼn slim kind bereid is om te waag. Om te sê: “Dis hoe ek dink,” al is dit verkeerd. Eers dan kan jy vinnige, soepel, oorspronklike en nuwe denke stimuleer.

Maak tyd om te gesels

Die belangrikste onderliggende faktor wat kreatiwiteit aanmoedig is ʼn omgewing waar daar nie heeltyd kritiek gelewer word nie. Selfs al klink jou kind se idees vir jou vreemd en onuitvoerbaar, is dit iets hy wat self moet uitvind. Jou kind moet veilig voel om te waag – hy moet weet hy sal nie raas kry wanneer hy iets probeer en dit werk nie uit nie. As jy agterkom jou kind het ʼn spesifieke belangstelling in iets of hou besonder baie van iets, kan jy daarop fokus. Skep geleenthede waarin hierdie belangstelling geprikkel word.

Met beide ouers wat dikwels heeldag werk, is dit moeilik om vir lang tye aandag aan jou kind te gee. Maar selfs daardie kort tydjies wanneer julle saam by die huis is, kan goed gebruik word. Of gebruik alledaagse, eenvoudige geleenthede om met jou kind te gesels. Gestel byvoorbeeld julle ry iewers heen en daar kom drie verskillende motors van voor af, vra dan iets soos: “Wat dink jy is anders aan die eerste kar as aan die tweede een?” Of: “Hoe verskil die derde kar van die tweede een.” Jy kan ook iets vra oor die karre se wiele – hoe dit lyk, of verskil. Hierdeur stimuleer jy waarneming en vergelyking.

Leer jou kind om flink te dink

Kreatiewe denke beskik oor vier basiese vermoëns. Die eerste daarvan is flink-dink, met ander woorde jou vermoë om vinnig idees te genereer. Die tweede is buigsame denke of soepelheid van denke. Dan volg oorspronklikheid of oorspronklike denke en die laaste een is die uitbouing van idees. Die heel beste manier om hierdie vermoëns te ontwikkel is deur middel van stories.

Neem byvoorbeeld die storie van Rooikappie. Die storie begin waar Rooikappie met ʼn mandjie vol kos na haar siek ouma toe gestuur word. Vra dan jou kind om vinnige te dink wat Rooikappie se ma alles in die mandjie moet sit. Dalk lekker hawermoutkoekies, miskien koeldrank? Wat van vars vrugte, ʼn broodjie of neute? Dit moedig jou kind aan om vinnig te dink – want die mandjie moet vinnig gepak word. Jy kan selfs sê: “Kom, kom, gou maak, sy moet die mandjie vinnig pak.

ʼn Slim kind kan dalk noem dat alles nie in die mandjie gaan pas nie – maar moenie dadelik daarop reageer nie. Wanneer die “dinkskrum” aan die gang is, moet die proses nie onderbreek word nie – moenie eers frons nie. Kyk met belangstelling na jou kind. Wees ʼn aktiewe luisteraar, knik jou kop en moedig eerder soveel as moontlik idees aan. Agterna kan jy vrae oor realiteit vra. Soos of dit regtig sinvol is om alles vir die ouma te vat?

Een van die basiese beginsels van ʼn dinkskrum is om nie kritiek te lewer nie sodat daar soveel as moontlik idees gegenereer word. Eers wanneer die proses voltooi is, kan julle saam die beste vyf of tien idees kies en die absurde idees skrap. Dit stimuleer jou kind se vaardigheid om buite die boks te dink en dan weer terug te keer na dit wat sinvol is.

Daar is meer as een manier

Vlotheid of soepelheid van denke kan ontwikkel word met vra soos: “Moet ons nie dalk iets anders vir ouma in die mandjie sit nie? Sal ouma nie dalk van iets anders as net kos hou nie? Dalk ʼn blikoopmaker, blomme, ʼn nat lappie om haar gesig mee af te vee?”

Jy kan ook vir jou kind vra wat sou sy graag in die mandjie wou hê as sý die ouma was. Sy moet haarself in die ouma se posisie probeer indink. Wat sou ouma graag wou hê? Wat het ouma dalk al vir twee of drie dae lank nie gehad nie? Met ander woorde, dis ʼn empatiese gevoel wat jou kind nou begin ontwikkel deur haar in iemand anders se skoene in te dink.

Soepelheid van denke het daarmee te doen dat jy op verskillende maniere na dieselfde probleem kan kyk. Een mens sien dit op een manier, en ʼn ander mens sien dit op ʼn ander manier. Wanneer kinders leer dat daar verskillende maniere is om na dieselfde probleem te kyk, kom hulle op die ou einde met ʼn baie beter oplossing vorendag.

Dink buite die boks

Daar is ʼn verskil tussen soepelheid van denke en oorspronklike denke. Soepelheid het te make met denke binne ʼn aanvaarde en bekende terrein – soos byvoorbeeld die inhoud van die mandjie. Hoewel jou kind aan verskillende dinge kan dink om in te pak, is die mandjie self ʼn beperking. Oorspronklike denke sal dinge insluit soos: “Hoekom het Rooikappie nie net vir haar ouma ʼn SMS gestuur om te sê sy gaan laat wees nie?” Hierdie tipe oorspronklike denke lei dan tot uitbouing van bestaande idees.

Die uitbouing van bestaande idees behels dat ʼn tradisionele storie op ʼn nuwe manier vertel word – om iets nuuts binne ʼn bestaande konteks te plaas. Soos byvoorbeeld om te wonder hoe die houtkapper by Rooikappie uitgekom het? Het hy gille gehoor? Of dalk vir Wolf hoor snork? Hoe het dit gebeur. Jy moet dus jou kind probeer lei om nuwe besonderhede by bekende gebeure te voeg.

Slim kinders, en veral kinders wat taalvaardig is, doen hierdie tipe dinge dikwels op hulle eie. So sal jou drie- of vierjarige kind miskien twee keer vir jou vra om Rooikappie te lees, en daarna sal hy self die storie wil vertel – op sy eie manier. Of hy sal jou sommer op ʼn stadium stop en sê: “Wag, laat ek vir Mamma vertel wat verder gebeur het!” En dan brei hy self uit op die bestaande storie deur nuwe kinkels daaraan te gee.

Baie van kinders wat as begaafd getipeer word, sal vinnig vir jou sê hulle het nou genoeg van die storie gehoor en wil iets anders hoor. As jy sien jou kind raak gou verveeld of wil nie dieselfde ding oor hoor nie, lees ander stories en dinge wat miskien ‘n bietjie meer om die lyf het as net die eenvoudige stories op daai spesifieke vlak. Kinders identifiseer met stories waarin hulle hulself kan inleef. Al is dit ʼn fantasie, ervaar kinders dit as werklik en assosieer met die karakters en gebeur in die storie.

Een van die belangrike dinge wat jy vir jou slim, kreatiewe kind moet leer, is sosialisering. ʼn Slim kind sukkel dikwels om met maatjies klaar te kom wat nie so vinnig soos hulle dink nie en nie die selfde kreatiewe idees as hulle het nie. Daarom moet jy hom leer om geduldig na ander te luister. Maak jou kind so groot dat hy nie ʼn wêreldjie van sy eie grootword waar almal slim is en vinnig dink nie. Dit is wonderlik om slim en kreatief te wees, maar hy kan nie verwag dat almal so gaan wees nie. Ander maatjies het weer ander sterkpunte soos vinnig hardloop, mooi sing, ens. Jou kind moet van kleins af leer om maatjies se andersheid te waardeer en nie te verwag dat almal soos hy moet dink nie.

 

kommentaar (0)

Lewer Kommentaar

To prevent automated spam submissions leave this field empty.